Pages

Categories

Ara



Kitap Tahlili: Var Olmak

Kitap Tahlili: Var Olmak

Kitap Tahlili: Var Olmak

Dünyadaki düşünsel dil, pozitivist yaklaşımın akademik kavramları üzerine inşa edilmiş. Kendi muhalefetimizi kendi kavramlarımızla ifade etme imkânımız olmuyor. Lâkin yaşanan bir şeyin kavramsallaştırılmamasından sebep, İslamî terimler kavramsallaştırmanın dışında kalmıştır çokça zaman. Şimdiyse öyle bir çağa geldik ki belleksiziz. Zihnimizi ve kalbimizi değil, yalnızca ellerimizi terletir oldu alevlerin yalımı. Kavramsallaştırma zorunlu olduğunda, bu işin Nurettin Topçu gibi yaşamak titizliğine inanan biri tarafından yapılmış olması, aydınlığın bile kırıldığı şu dünyada, doğru bir çizgi üzerinde durabilmeye dair umut serpiyor içimize.

Şüphesiz ki insan ancak davası çapında pişer. Nurettin Topçu’nun davasının çapı, kâinatın ta kendisiydi. Necip Fazıl, soylu bir fikir adamı için kâinatın mutlaka izahının lazım olduğundan bahseder Cinnet Mustatili’nde. Ki izah olmayınca, izah olmayışın izahı lazım geliyor. Bu izaha açılan kapıyı ise bir olana olan inanç ve sevgi şeklinde tanımlıyor Topçu. Ve kitaba birkaç soru ile giriş yapıyor; ‘İnsan niçin düşünür, nasıl hisseder? Dimağ ve kalp birlikte çalıştıkları zaman nasıl eser meydana geliyor?’ Sorularımıza cevap bulabilme umudumuzu bir köşemizde saklı tutup, soru ikram edilmişliği de büyük nimet bilerek başlıyoruz kitaba.

Düşünceler ve duyuşlar adı altında, iki kısma ayrılıyor kitap. Düşünceler bölümünün ilk kısmı olan Var Olmak’ı “Hareket ediyorum, düşünüyorum, birliği seviyorum, o halde varım.” diye bitiriyor Topçu. İnsan ile hakikat arasında pek çok perde gerilidir şüphesiz. Bazen bir rüzgâr esip o perdeleri aralar, bazense sanki gizli bir el tarafından gerginleştirilirler. Bu perdeleri üç gruba ayırıyor Topçu; “bazıları nefsimize ait iştihalar, bazıları alışkanlıklarla telkinlerin eseri, bazıları da ancak ibadetin dağıtabileceği gafletlerdir.” Bu perdeleri yok saymak, düşünmek basamağından bilmek basamağına geçişte yolumuza bir engel teşkil ediyor. Ve yolun sonu sadece merhamete çıkıyor. Merhametin merheminden nasipdâr olmayanlara bakıp “İnsan bütün merhamettir. Merhametin olmadığı yerde insan yoktur.” diyor Topçu. İlk bölüm Var Olmak ile başlayıp, Dua kısmı ile bitiyor; “Dua, bizde bizden öte bir haldir, insanda insanüstü bir dildir. O, en güzel ruhların dilidir.”

Duyuşlar bölümünde genelden öte, kişilerin ruhuna hitap eden bir söylem karşılıyor bizi. Burada Topçu’nun sızısıyla hemhâl olurken aldığımız yaraların bizi insan kıldığı hakikati yankılanıyor her satır başında. Oscar Wilde’ın “Kalpler, kırılmak için yaratılmıştır.” sözünü hatırlatıyor Topçu. Sonra, kaybedenlerin kazananlar olacağı hakikatini anımsamak, bir tutam ferahlık oluyor yüreğimize. Çünkü Samiha Ayverdi’nin deyişiyle, herkesin zafer için geldiği bu meydana, biz ancak O’na yenilmek için geldik.“Izdırabını sevmeyen, bil ki bedbahtlardır.” diyor Topçu. Çileyi çekemeyenlerin talihsizliğine hüzünlenip, her köşesindeki aynanın adının ızdırap olduğu bir odada buluyoruz kendimizi. Izdırap ise, kendisini en çok sessizlikle, tam manasıyla bilinemeyecek olanın sessizliğiyle ifade ediyor bu noktada. Ve son olarak dünyada ancak aşk vasıtasıyla ilahî neşveye kavuşulabileceğini anlatan Topçu, bölümü bitiriyor; “İlahî neşve miraç vaadıdır, vuslat neşesidir. O her şeydedir ve herkestedir, yani bendedir, bendedir.”

Bizler, zihinsel ve amelî anlamda bir parçanmışlığın tam ortasında yaşıyoruz. İkisine birden tâlibiz, ancak arada kalıyoruz. Ve bir gaflet sahnesinin tam ortasında uyanık durmanın sızısını taşırken yüreğimizde, rahmet kapısından başka gidecek hiçbir yerimiz yok. “Rahmet kapısı elle açılmaz; o kalp ile zorlanır. Kalbini hiç incitmeden o kapıyı açayım dersen boşuna yorulursun. Bırak, bin defa kalbin kırılsın.” diyor Topçu. Ve yine Topçu’nun deyişiyle ‘bu eski sazın terennümleri’nin sızısı olanlara bir tutam olsun şifâ olması dileğiyle.

Zeynep Saime Şahin


1 Yorum

  1. seval mansur

    9 Nisan 2015, 09:28:09

    site yönetimine teşekkür ederim çoğu zaman aradığımız şeyi sitelerde bulamıyoruz oraya buraya yönlendiriyorlar sizin sitenizin içeriği güzel daha çok güncellerseniz sevinirim



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>