Pages

Categories

Ara



Çocuklara “Hayır” da denir. NİÇİN?

Çocuklara “Hayır” da denir. NİÇİN?

17 Ocak 2018
Genel
Henüz yorum yapılmamış

Çocuğa “Hayır” Diyebilmenin Yolları

Çocuklarımız çoğu zaman isteklerinin anında yerine getirilmesi konusunda ısrarcı olurlar. Bazen ne yaparsak yapalım onları sakinleştiremeyebilir ve sonunda da pes edebiliriz. Bu nedenle “hayır” demekten vazgeçip, çaresizce “evet” demek zorunda kalırız.  Yaşadığımız bu süreç bir takım güçlüklerle karşılaşmamıza sebep olur.

    “Hayır” diyebilme davranışının arka planında çocuğun disipline edilmesi yatar. Burada disiplin kavramı cezalandırma gibi algılanmamalıdır. Çocuğa istenilen davranışları kazandırma, kendi kendine denetim sağlamasına yardımcı olma gibi bir ifadeye sahip olduğu görülmelidir. Böylesi bir iç denetimin sağlanması da dışarıdan gelecek bir zorlama ile olmaz. Bu konu çocuk tarafından içselleştirilmiş olmalıdır.

Çocuklarımızın zorluklarla baş edebilmeleri ve toplum içerisinde bağımsız bir birey olarak kendilerini gösterebilmeleri için bazen engelleyici unsurlarla karşılaşmaları gerekir. Bu durumda anne- baba olarak onlara karşı “acımasız olma” veya “vicdanen rahatsız olma” gibi hislere sahip olabiliriz. Ancak ilerleyen yaşlarında bu sürecin doğru bir biçimde yönetilememiş olması; karakterlerine oturan ve sosyal ilişkilerinde zorlanmalarına sebep olan çeşitli olumsuzluklarla karşı karşıya kalmalarına yol açabilir.

 

child unhappy ile ilgili görsel sonucu

 

Çocuğa “hayır” diyebilmek için nelere dikkat etmek gerekir?

 

  • “Hayır” derken kararlı ve tutarlı olmak gerekir. Kurallar kesin ve net bir şekilde anlatılmalı; gerektiğinde de esnetilebilmelidir.
  • Bazen bir ebeveyn “hayır” derken, çocuk “evet” için diğer ebeveyne gidebilir. Bu nedenle anne-babanın ortak bir tutum sergileyebilmeleri oldukça önemlidir.
  • “Hayır” denilen davranışın neden olmayacağını onun anlayabileceği şekilde anlatmak ve açıklamak gerekir.
  • Karşılaşılan olumsuz davranışlarda, yaşanılan duygular paylaşılabilir ve beklentiler ifade edilebilir.
  • Bazı durumlarda çocuğun istediği bir şeye istediği anda sahip olması engellenebilmelidir. “Bu çikolatayı senin için aldım ancak akşam yiyebilirsin”
  • Her zaman “hayır” demekten de kaçınılmalıdır. Bazı durumlarda “evet” diyerek “hayır” kastedilebilir. Çocuk ısrarla şeker yemek istiyorsa, “evet yemekten sonra yiyebilirsin” ifadesi kullanılabilir.
  • Hayır demek sonuç vermiyorsa hemen cezalandırmak yerine başka seçenekler sunulabilir. Israrla çikolota yemek istiyorsa hayır denilebilir; onun yerine annesinin yaptığı keki yiyebileceği söylenebilir.
  • Seçimlerine rağmen hala istenilen davranış yerine getirilmemişse kısıtlanan durum söylenilen vakitte yerine getirilmeli; bu konuda kararlı ve istikrarlı olunmalıdır.

   

 

child unhappy ile ilgili görsel sonucu

          “Şimdi yemeğini yemezsen yarın parka gitmemeyi  tercih etmiş olursun” 

Ertesi gün gitmemesi gerektiği söylenmeli ve bu seçimi kendisinin yaptığı hatırlatılmalıdır. Çocuk ilk başta ciddi tepkiler gösterebilir, engellendiği şeyi yapmak için çeşitli yöntemlere başvurabilir. Bağırma, ağlama gibi. Ancak her şeye rağmen kararlı tavırdan vazgeçilmemelidir.

  • Çocuğa istediği bir şeyin gerçekleşebileceği somut bir zaman dilimi verilmelidir. “Şimdi olmaz ama onu yaz tatilinde alabiliriz” Zamanı geldiğinde de verilen sözün yerine getirilmesi göz ardı edilmemelidir.
  • “Hayır” denilmesine rağmen sonuç alınamayan bir davranışa bağlı olarak bağırmamak gerekir. Bağırmak sorunu geçici olarak kapatır ve çocukta duygusal sorunların yaşanmasına sebep olur.
  • Aynı zamanda başkalarının yanında onlara bağırarak “hayır” dememek gerekir. Sakin bir yere geçip ona neden “hayır” denildiği açıklanabilmelidir.
  • Çocuklar anne-babalarının davranışlarını olduğu gibi kopya ettikleri için onlara öğüt vermekten kaçınılmalı ve örnek olacak davranışlarda bulunulmalıdır.
  • Kurulan uzun cümleler dikkatlerini çekmeyeceği için verilmek istenen mesaj bir sözcükle özetlenmelidir.
  • Belirtilen durumları yaparken adil ve objektif olmaya özen gösterilmelidir. (Küçük çocuğu gözetirken büyük çocuğa haksızlık yapmamak gerekir)

Çocukların bütün isteklerine boyun eğmek veya bağırmak o an kolay gelebilir.  Sakin ve etkili bir iletişim kurmayı öğrenmeleri için “hayır” sözcüğünü hayatımıza katmak oldukça anlamlı gözükmektedir. Çünkü bu sözcük beraberinde disiplini getirir. Disipline edilmiş bir çocuğun davranışlarının temelinde ise sevgi ve saygı yer alır. Bu nedenle onları sevmeli ve kişiliklerine saygı duymalıyız.

                                                                                                            ANAOKULU REHBER ÖĞRETMENİ

                                                                                                                                DENİZ GÖKTAŞ



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>